PAÜ Hastaneleri’nden okula dönüş uyarısı: Çocukların kaygıları göz ardı edilmemeli
Pamukkale Üniversitesi (PAÜ) Hastaneleri Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Öğr. Üyesi Doç. Dr. Merve Aktaş Terzioğlu, yaz tatilinin ardından başlayan okula dönüş sürecinde çocuklarda görülebilecek uyum güçlükleri ve kaygı belirtilerine ilişkin ailelere önemli önerilerde bulundu.
Yaz tatilinin ardından çocukların daha esnek bir günlük düzenden; erken uyanma, ders saatleri ve okul sorumluluklarının bulunduğu daha yapılandırılmış bir yaşama geçtiğini belirten Doç. Dr. Merve Aktaş Terzioğlu, ilk günlerde görülebilen kısa süreli isteksizlik, huzursuzluk veya kaygının çoğu zaman doğal bir uyum tepkisi olabileceğini ifade etti.
Okulun çocuklar için yalnızca akademik bilgilerin öğrenildiği bir ortam olmadığını vurgulayan Doç. Dr. Aktaş Terzioğlu, okulun aynı zamanda arkadaşlık ilişkilerinin kurulduğu, sosyal becerilerin geliştirildiği ve günlük yaşama düzen kazandıran önemli bir yaşam alanı olduğunu söyledi. Doç. Dr. Aktaş Terzioğlu, bu nedenle okula dönüş sürecinin yalnızca derslerin başlaması olarak değil, çocuğun günlük ve sosyal yaşam düzenine yeniden dönmesi olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
“Çocuk ‘okula gitmek istemiyorum’ diyorsa bunun nedenini anlamak gerekir.”
Uzun bir tatilin ardından çocukların “Okula gitmek istemiyorum” veya “Tatil bitmeseydi” şeklindeki ifadelerinin tek başına bir problem anlamına gelmediğini belirten Doç. Dr. Aktaş Terzioğlu, burada önemli olanın belirtilerin zaman içinde azalması ve çocuğun günlük yaşamını belirgin biçimde etkilememesi olduğunu kaydetti.
Çocuğun yaşadığı kaygının küçümsenmemesi gerektiğini vurgulayan Doç. Dr. Aktaş Terzioğlu, ailelerin “Bunda korkacak ne var?” gibi ifadeler kullanmak yerine çocuğun yaşadığı duyguyu anladıklarını göstermelerinin daha destekleyici olacağını ifade etti. Doç. Dr. Aktaş Terzioğlu, yeni düzene alışmanın zaman alabileceğinin çocuğa anlatılmasının kendisini daha güvende hissetmesine yardımcı olabileceğini belirterek, “Çocuğun yaşadığı kaygıyı küçümsememek gerekir. Yeni düzene alışmanın zaman alabileceğini söylemek çocuğun kendisini daha güvende hissetmesine yardımcı olur” dedi. Bununla birlikte kaygının sürekli konuşulan bir konu hâline getirilmemesi gerektiğine dikkat çeken Doç. Dr. Aktaş Terzioğlu, günlük yaşamın ve okul devamının mümkün olduğunca olağan biçimde sürdürülmesinin önem taşıdığını söyledi.
“Bu belirtilere dikkat”
Özellikle okula gitme saatlerinde tekrarlayan karın ağrısı, baş ağrısı veya mide bulantısı gibi bedensel yakınmaların yanı sıra yoğun ağlama ve okula gitmeyi sürekli reddetme gibi davranışların daha yakından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Doç. Dr. Aktaş Terzioğlu, belirtilerin uzun sürmesi ve çocuğun işlevselliğini etkilemesi durumunda altta yatan nedenlerin araştırılmasının önem taşıdığını ifade etti.
Okula uyum güçlüğünün farklı nedenlerin sonucu olabileceğine dikkat çeken Doç. Dr. Merve Aktaş Terzioğlu, bu nedenler arasında ayrılık kaygısı veya diğer kaygı sorunları, depresif belirtiler, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, öğrenme güçlükleri, arkadaş ilişkilerinde yaşanan sorunlar ve akran zorbalığının bulunabileceğini söyledi. Doç. Dr. Aktaş Terzioğlu, “Yalnızca ‘okula gitmek istemiyor’ davranışına odaklanmak yerine, bu davranışın arkasındaki nedeni anlamaya çalışmak gerekir” değerlendirmesinde bulundu.